Türk Hamamı

TÜRK HAMAMI

İnsanoğlunun tarihi boyunca temizlik her dönem önemli olmuştur. Temizliğin bu denli önemli olmasının sebebi her dinin emrettiği bir emir olmasından ileri gelir. İnsanların temizlenme ihtiyacından doğan hamam mimarisi ise bir çok medeniyet tarafından inşa edilmiştir. Tarihte hamam Kültürü insanların hayatında özellikle de Türklerin yaşamında önemli bir yer almaktadır.

Türk hamamı: Hamamlar sadece bir arınma yıkanma yeri olarak değil, daha ötesi sağlık, sosyal ve kültürel etkinliklerin yaşandığı toplumsal merkezler olmuştur. Sosyal yaşantımızda gelin hamamı, düğün hamamı gibi aktvitelerin yapıldığı yer olmuştur. İnsanoğlunun yaşamsal gereksinimlerinden biri olan suyun sağlık amacıyla kullanımı, hamam ve kaplıca gibi su mekanlarının yapımına yol açmıştır. Bu yapı türlerinden biri olan hamamlar, insanların özellikle yıkanma ve temizlenme ihtiyaçlarına cevap vermektedir. Bunun yanı sıra, hamamlar her dönemde toplumların dini inançları doğrultusunda mimari şekillenme göstermiş ve sosyal yaşantıların bir parçası olmuştur.  

Yazılar

Genel olarak Türk hamamı örnekleri Türk çini sanatı, Osmanlı motifleri, Kütahya çinisi, İznik çinileri, Dekorasyon,Türk hamamı çini panoları, el dekoru

Genel olarak Türk hamamı örnekleri

Genel olarak Türk hamamı örnekleri

Türk hamamlarını kullanılan suya göre, doğal sıcak su ve suni ısıtma sistemi ile çalışan hamamlar olarak ikiye ayırmak mümkündür. Doğal sıcak su kaynağı üzerine inşa edilmiştir. Genellikle sağlık amacıyla kullanılan yapılar, kaplıcalar olarak adlandırılır. Kısacası, Türk hamamı, mimari açıdan Roma banyosu ile benzerlik gösterse de, işlev ve amaç açısından mimari farklılıklar göstermektedir.

  1. Haçvari dört eyvanlı ve köşe hücreli tip

Şeması, kubbeli bir orta mekanın birbirine dik istikamette, eksenlerine göre simetrik şekillerle yerleştirilmiş̧ dört eyvan ile bunların köşelerinde yer alan dört halvetten oluşan sıcaklık şeklindedir. Plan Türk mimarisinde başta medreseler olmak üzere cami, tekke ve ev mimarisinde de kullanılan klasik dört eyvanlı planlama şeklidir. Bu hamam tipinde hamamın ölçülerine veya yerine bağlı olarak üç veya iki halvet hücreli ve bir, iki veya üç eyvanlı çeşitleri de vardır. Az olmakla birlikte tek halvet hücreli olanları da vardır. Plan olarak haç şekline benzediği için haçvari plan olarak da bilinir. Bu plan tipi Osmanlı dönemi rumi desenli çinileri ile meşhur Topkapı Sarayı Harem dairesinde yer alan Hünkar ve Valide hamamlarında Türk Hamamı çini sanatı örnekleri uygulanmıştır. Mimar Sinan’ın 1557’de yaptığı Süleymaniye Külliyesi hamamı ve Azapkapı Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi Hamamı ve Edirnekapı Hamamı diğer Türk hamamı Osmanlı mimarisi çini sanatı örneklerdendir.

  1. Yıldızvari sıcaklık tip

Anadolu’daki antik devir kaplıca ve hamamlarından etkilenerek meydana getirildiği düşünülen yıldızvari sıcaklıklı tipte, genel yıkanma yerleri olan tonozlu nişler altılı, yedili veya sekizli çokgen şeklindeki göbektaşı etrafında sıralanmışlardır. Bu özellikleri taşıyan hamam tipi de yine Osmanlı dönemi Mimar Sinan’ın 1584’de yaptığı Çemberlitaş’daki Nurbanu Valide Sultan Hamamı ve Ayasofya Haseki Hamamıdır.

  1. Kare bir sıcaklık etrafında sıralanan halvet hücreli tip

u plan tipi, kare planlı orta mekanın uç kenarlarında genişliğince büyük bir eyvanla derinleştirilmiş halvetsiz bir sıcaklık bölümünden oluşur. Bu plana örnek olarak da 1561 tarihli Fındıklı Molla Çelebi Hamamı ve Tahtakale Hamamının kadınlar kısmı gösterilmektedir.

Genel olarak Türk hamamı örnekleri 2 devamı www.armadacini.com